Van de Schijn naar het Handelen: Een Samenspraak over Pragmatisme, Moraliteitszucht en de Moderne Macht
Is mijn pragmatische blik voor mij de reden dat ik weinig geduld heb voor het politieke en maatschappelijke debat waarin moralisme vaak de overhand heeft? Dat is de vraag die mij bezighoudt wanneer ik naar het hedendaagse Europese toneel kijk. Een samenleving mag immers gerust hoge morele doelen hebben—ons streven naar vrede, vrijheid en rechtvaardigheid is niet waardeloos. Het probleem ontstaat pas wanneer zij haar eigen afhankelijkheden, belangen en machtsverhoudingen straal negeert omdat die niet passen binnen haar eigen verheven zelfbeeld. Men wil de morele winst incasseren, maar weigert de harde investeringen te doen om die waarden te schragen. Het is een schouwspel dat doordrenkt is van een eigenaardige ziekte: de drang om de wereld de maat te nemen vanaf een denkbeeldige ethische hoogte, terwijl de eigen voeten diep in de modder van de afhankelijkheid staan. Neem de reactie van de Europese Unie op het fenomeen Elon Musk en zijn Starlink-netwerk. Aan de ene kant haast men zich om...